Масавыя спробы вярбоўкі беларусаў за мяжой
У апошнія паўгода КДБ актыўна праводзіць вярбоўку людзей. У прыватнасці, за мінулыя тыдні нам стала вядома аб шэрагу выпадкаў, калі да бацькоў беларусаў за мяжой прыходзяць з пагрозамі і патрабуюць кантакты дзяцей, спасылаючыся на тое, што дзеці звязаны з Цэнтрам новых ідэй ( аналітычна-асветніцкі цэнтр, прызнаны экстрэмісцкім фармаваннем у 2025 годзе ).
У апошнія паўгода КДБ актыўна праводзіць вярбоўку людзей. У прыватнасці, за мінулыя тыдні нам стала вядома аб шэрагу выпадкаў, калі да бацькоў беларусаў за мяжой прыходзяць з пагрозамі і патрабуюць кантакты дзяцей, спасылаючыся на тое, што дзеці звязаны з Цэнтрам новых ідэй ( аналітычна-асветніцкі цэнтр, прызнаны экстрэмісцкім фармаваннем у 2025 годзе ).
Інструкцыя - што рабіць
Вам тэлефануюць з тэлефона бацькоў і прадстаўляюцца супрацоўнікамі КДБ. Што рабіць?
Мы атрымліваем усё больш звестак аб выпадках, калі з беларусамі за мяжой выходзяць на сувязь супрацоўнікі КДБ. Часцей за ўсё кантакт пачынаецца праз бацькоў: ім тэлефануюць, задаюць пытанні аб дзецях і перадаюць патрабаванне ўстанавіць прамы кантакт. На шчасце, у вядомых нам выпадках гэта пакуль не прывяло да затрыманняў. Аднак важна разумець: такія кантакты - частка сістэмнай працы па пошуку людзей для супрацоўніцтва і збору інфармацыі.
Як адбываецца вярбоўка?
У вядомых нам выпадках схема звычайна выглядае так:
- Выходзяць на сувязь з бацькамі і спрабуюць атрымаць інфармацыю аб чалавеку за мяжой.
- Атрымаўшы кантакт, выходзяць на сувязь ужо непасрэдна.
- Выкарыстоўваюць пагрозы, ціск, маніпуляцыі ці, наадварот, "добразычлівыя" прапановы.
- Спрабуюць уцягнуць чалавека ў працяглую камунікацыю.
Галоўная мэта такіх кантактаў - схіліць чалавека да доўгатэрміновага супрацоўніцтва, атрымаць як мага больш інфармацыі і стварыць сітуацыю, у якой адмовіцца ад кантакту будзе ўжо амаль немагчыма.
Таму самае важнае правіла - не даваць уцягнуць сябе ў гэты працэс.
Крок 1. Пагаварыце з бацькамі
Растлумачце простымі словамі, што людзі, якія шукаюць інфармацыю пра вас, не дапамагаюць вам і не дзейнічаюць у вашых інтарэсах . Рэгулярна нагадвайце базавыя правілы бяспекі:
- не абмяркоўваць вас па звычайнай тэлефоннай сувязі;
- не перадаваць вашыя кантакты;
- не падпісвацца на невядомыя каналы па чыёй-небудзь просьбе;
- ня паведамляць асабістую інфармацыю пра вас.
Такія размовы лепш паўтараць раз на некалькі месяцаў, таму што людзі могуць забываць правілы бяспекі ці пераставаць успрымаць пагрозу сур'ёзна.
Крок 2. Дамовіцеся з бацькамі аб «легенды»
Адна з самых бяспечных тактык: « Дачка (сын) з'ехала, мы амаль не маем зносіны, дзе яна цяпер – не ведаем ».
Так бацькі змогуць адказваць: " Не ведаю ", " Не маю інфармацыі ", " Не магу дапамагчы ", " Нумары не ведаю ".
Такая пазіцыя не дапамагае нікому атрымаць дадатковую інфармацыю і не пакідае прасторы для далейшага ціску на бацькоў.
Крок 3. Падрыхтуйце бацькоў да магчымых паўторных кантактаў
Калі вашы бацькі гатовыя ўзяць крыху больш кантролю над сітуацыяй, можна падрыхтаваць іх на выпадак паўторных кантактаў — задаваць пытанні:
- Поўнае імя супрацоўніка?
- З якой нагоды вы шукаеце майго сына / маю дачку? Ці распачатая нейкая справа?
- Як я магу праверыць вашыя паўнамоцтвы?
Гэта можна тлумачыць асцярожнасцю ў сувязі са шматлікімі выпадкамі махлярства ў інтэрнэце і па тэлефоне.
Крок 4. Звярніце ўвагу на бяспеку прылад бацькоў
Калі супрацоўнікі мелі фізічны доступ да тэлефона бацькоў, нельга выключаць, што на прыладзе маглі быць зменены настройкі бяспекі, усталявана дадатковае праграмнае забеспячэнне або атрыманы доступ да акаўнтаў.
Таму ў ідэале:
- новая SIM-карта;
- новая прылада;
- новыя паролі;
- пераналадка месэнджараў.
Калі бацькам цяжка зрабіць гэта самастойна, можна папрасіць дапамогі ў людзей, якім вы давяраеце.
Крок 5. Калі выйшлі на сувязь з вамі
Калі супрацоўнікі выйшлі на сувязь з вамі, не адказвайце ім, фіксуйце скрыншотамі падазроныя паведамленні, а пасля гэтага блакуйце кантакт. Вярбоўка - гэта адна з тактык КДБ. Іх мэта - не затрымаць людзей, а знайсці і ўчапіць на супрацоўніцтва любымі метадамі (пагрозамі, «сяброўствам» і г.д.).
Такім чынам, адмова ад кантакту не дае ім магчымасці працягваць сваю лінію вярбоўкі.
Крок 6. Захоўвайце спакой
Падобныя сітуацыі выклікаюць стрэс. Асабліва калі ціск ідзе праз бацькоў. Але ў большасці выпадкаў найбольш эфектыўная тактыка - не ўступаць у камунікацыю, загадзя падрыхтаваць бацькоў і рэгулярна нагадваць аб правілах бяспекі.
Чым менш інфармацыі пра вас маюць і чым менш магчымасцяў для кантакту атрымліваюць - тым складаней уцягнуць вас у далейшую камунікацыю.