Анархічны рух у Беларусі мае вялікую гісторыю і багаты досвед. У тым ліку гэта датычыцца і рэпрэсій. Бо пры аўтарытарнай уладзе, заснаванай на гвалце як асноўнай форме ўзаемадзеяння з грамадствам, галоўнымі ворагамі ўспрымаюцца менавіта прыхільнікі найбольш поўнага і бескампраміснага вызвалення індывіда і грамадства - анархісты.
Першыя сур'ёзныя тэрміны ўдзельнікі руху атрымалі яшчэ ў далёкім 2010 годзе, калі арганізаваная дзейнасць руху і шэраг акцый прамога дзеяння прымусілі рэжым Лукашэнкі ўспрыняць усур'ёз тыя ідэі вызвалення, якія неслі хлопцы.
Давайце пазнаёмімся крыху бліжэй з героямі, якія годна вынеслі бесчалавечныя катаванні і пазбаўленні і з горда ўзнятай галавой чакаюць чарговага злачыннага судзілішча.
Па "справе Рэвалюцыйнага Дзеяння" праходзяць анархісты Акіхіра Гаеўскі-Ханада, Аляксандр Францкевіч, Павел Шпетны, Андрэй Марач, Мікіта Дранец, Аляксей Галаўко, Данііл Чуль, Андрэй Чапюк, Аляксандр Казлянка (яшчэ двое фігурантаў знаходзяцца ў эміграцыі). Таксама па гэтай справе праходзіць праваабаронца Марыя Рабкова.
У чым абвінавачваюць анархістаў?
- Лямпачкі з фарбай, кінутыя ў шчыт з міліцэйскай прапагандай у 2016 годзе (ч. 2 арт.339 КК РБ)
- Лямпачкі з фарбай, кінутыя ў будынак БТ супраць дзяржаўнай прапаганды ў 2016 годзе (ч.2 арт. 339 КК РБ)
- Дымавая шашка, кінутая ў будынак брэсцкага ГУБАЗіКа ў 2016 годзе (ч. 2 арт. 339 КК РБ)
- Удзел у "Маршы недармаедаў" у 2017 годзе ў Брэсце (арт. 342 КК РБ)
- Падпал кактэйлямі Молатава Гомельскай падатковай інспекцыі у 2017 годзе ў знак салідарнасці з затрыманымі пасля маршаў і супраць новых падаткаў для непрацуючых (ч.2 арт. 295-3, ч.3 арт. 339, ч.3 арт. 218 КК РБ)
- Падпал рэкламнага шчыта ДІН у Івацэвічах у 2017 годзе (ч.2 арт. 295-3, ч.3 арт. 339, ч.3 арт. 218 КК РБ)
- Перакрыццё трасы М1 на выездзе з горада Брэста ў 2018 годзе супраць завода iPower, які будаваўся (арт. 342 КК РБ)
- Графіці супраць Еўрапейскіх гульняў у 2019 годзе (арт. 341 КК РБ)
- Першамайскае графіці ў Брэсце у 2020 годзе (арт. 341 КК РБ)
- Арганізацыя, удзел і фінансаванне "масавых беспарадкаў" (ч.1, ч.2 і ч.3 арт. 293 КК РБ)
- Дзеянні, накіраваныя на прычыненне шкоды нацыянальнай бяспецы (ч.3 арт. 361 КК РБ)
- Распальванне сацыяльнай варожасці (ч.3 арт. 130 КК РБ)
- Стварэнне экстрэмісцкага фарміравання і кіраўніцтва ім (ч.1 арт.361-1 КК РБ)
- Стварэнне злачыннай арганізацыі і кіраўніцтва ёй (ч. 1 арт. 285 КК РБ)
Акіхіра Гаеўскі-Ханада
Акіхіра 21 год. Ён скончыў мінскую гімназію №19. Лаўрэат спецыяльнага фонду па падтрымцы адораных навучэнцаў і студэнтаў. Вучыўся ў БДУ, але потым паступіў у ЕГУ. Яго бацька — беларус Святаслаў Гаеўскі, трэнер па каратэ, родам са Слуцка. Маці — Томака Ханада, працавала сакратаром па культуры японскай амбасады ў Беларусі.
Акіхіра з настаўніцай
Акіхіра працаваў праграмістам у Мінску, любіць гісторыю, палітыку і высокія тэхналогіі. Таварышы лічаць яго вельмі матываваным, надзейным і дысцыплінаваным чалавекам. У сваіх лістах Акіхіра часта дасылае арыгамі.
Палітычны зняволены Лявон Халатран апісаў сваё знаёмства з Акіхіра так: "Вельмі добры і разумны хлопец, спакойны, ветлівы. Ён адзін з лепшых людзей, з якімі я сустракаўся".
Знаёмыя хлопца расказалі, што 12 жніўня 2020 года Акіхіра выйшаў на акцыю пратэсту, яго затрымалі. Нібыта праз два дні адпусцілі, але потым Акіхіра і Аляксандра Францкевіча, анархіста і былога палітвязня, забралі зноў і змясцілі ў СІЗА. Іншыя вызваленыя перадалі сваякам, што Акіхіра і Аляксандра збівалі і катавалі, патрабавалі, каб яны падпісалі прызнанні.
Аляксандр Францкевіч
Аляксандр - анархіст "старой школы". Ён родам з Наваполацка, быў асуджаны па "справе анархістаў" у 2011 годзе і вызваліўся ў 2013 годзе, адбыўшы ўвесь тэрмін. Аляксандр Францкевіч неаднаразова падвяргаўся адміністрацыйнаму арышту. З 2015 года жыў ва Украіне і быў гвалтоўна дэпартаваны ў 2019 годзе супрацоўнікамі СБУ. Пасля затрымання падвяргаўся катаванням, але не пайшоў на супрацоўніцтва са следствам.
Аляксандр праграміст. Любіць навуковую фантастыку, камп'ютарныя гульні і навіны са свету тэхналогій.
Аляксандр у Ісландыі ў 2019 годзе
Маці расказвае: "Саша з трох гадоў ужо чытаў дзіцячыя кнігі і дагэтуль вельмі любіць чытаць. У школе больш займаўся матэматыкай, гісторыяй, праграмаваннем. Вучыўся да 9-га класа ў спецыялізаванай школе з дзвюма замежнымі мовамі. Цяпер добра валодае англійскай і нямецкай мовамі. У дзявятым класе Саша перайшоў вучыцца ў ліцэй з праграмісцкім ухілам. Сашу ўзялі без экзаменаў, бо ён займаў прызавыя месцы на алімпіядах па матэматыцы, рускай мове. У ліцэі ўдзельнічаў у рэспубліканскай алімпіядзе па праграмаванні, заняў першае месца. Саша любіць падарожнічаць, ужо пабываў у многіх краінах. Таксама мой сын вельмі добры і шчодры. Ён заўсёды імкнецца дапамагчы і не пакідае нікога ў цяжкіх сітуацыях. Я і ўсе нашы сваякі ім ганарымся".
Павел Шпетны
Павел вельмі любіць жывёл, вегетарыянец, нават у турме знаходзіць спосабы падабраць неабходны рацыён і вітаміны. На сваёй працы заўсёды адказна падыходзіў да выканання задач і быў на добрым рахунку. Таксама Павел старанна займаўся англійскай і рыхтаваўся да паступлення яшчэ ў адзін універсітэт.
Блізкія кажуць, што ён вельмі спачуваў бяздомным жывёлам: заўсёды знаходзіў магчымасць ім дапамагчы, карміў і знаходзіў прытулак. Яны адзначаюць, што Павел вельмі добры, нікога не пакіне ў бядзе, часам нават на шкоду самому сабе.
Павел Шпетны
Сястра дапамагае Паўлу ўсім, чым можа: "У наш час, калі людзі сталі вельмі глухія да бяды бліжняга, - гэта бясцэнная якасць. Гэта той чалавек, на якога я магу абаперціся і які заўсёды будзе апорай і тым плячом падтрымкі, на якое можна абаперціся і смела ісці далей па жыцці. Мой брат - гэта мой родны чалавечак, які з'яўляецца часцінкай маёй душы. Расстанне з ім падобнае да разрыву майго сэрца на часткі. Я веру, што неўзабаве мы зноў будзем разам і маё сэрца заб'ецца з новай сілай".
Нават у зняволенні Павел працягвае займацца самаадукацыяй і будуе планы на далейшае жыццё.
Андрэй Марач
Антырасіст з Брэста. Неаднаразова падвяргаўся пераследу з боку ГУБАЗіК. Сябры кажуць, што Андрэй вельмі кампанейскі чалавек і гатовы падтрымаць размову на любую тэму. Самае галоўнае, што ён не пакіне ў бядзе тых, хто мае патрэбу, і заўсёды працягне руку дапамогі.
З любімых заняткаў Андрэя можна вылучыць рэгбі і рыбалку.
Андрэй Марач
Андрэй вельмі любіць прыроду, хадзіць у паходы і купацца ў возеры. Вельмі любіў сваю бабулю, якая заўсёды за яго хвалявалася. Андрэю падабаецца Варшава, і ён збіраўся паехаць туды на падпрацоўку, але не паспеў. У сям'і бацькі восенню нарадзіўся зводны брат, з якім ён таксама хоча хутчэй пазнаёміцца. Вельмі любіць прысмакі, асабліва кіслыя, таму шчаслівы, калі атрымлівае такое ў перадачах і пасылках ад іншых людзей.
На атрыманы ліст пра памілаванне адрэагаваў так: "Гэта ўсё вельмі спакушае, але гэта значыць, што я павінен прызнаць сваю віну ў тым, чаго не здзяйсняў, а гэтага вы не дачакаецеся".
Мікіта Дранец
Мікіта вельмі шмат чытае, выдатна разбіраецца ў мастацтве і кінематографе. З ім можна не толькі абмеркаваць, "як Тарантына піша свае дыялогі", але і як мастацтва ўплывае на соцыум.
Мікіта Дранец
Аляксей Галаўко
Знаходзячыся ў СІЗА, Аляксей атрымаў ліст ад Васкрасенскага, але праігнараваў яго. "Як можна прасіць памілавання за тое, чаго не рабіў?" - так ён адрэагаваў.
У 2020 годзе Аляксей скончыў політэхнічны каледж (металарэзныя станкі) і паступіў у БрДТУ на завочнае навучанне. Паспеў здаць адну сесію. Праз некаторы час пасля затрымання дадому прыйшоў ліст пра тое, што дагавор скасаваны. У войска Аляксей не пайшоў па стане здароўя. Зімой уладкаваўся на завод токарам, «звычайны працаўнік», як піша пра сябе ў лістах.
Таксама Аляксей мае музычную адукацыю (акардэон), быў барабаншчыкам у музычным ансамблі. Грае на гітары.
Аляксей Галаўко
Маці расказвае, што ён вельмі адкрыты, лёгка сыходзіцца з людзьмі рознага ўзросту. Абаяльны, душа кампаніі, мае пачуццё гумару. Усе сябры адзначаюць яго як вельмі добрага чалавека, які заўсёды прыходзіў на дапамогу, нават малазнаёмым або тады, калі яму было нязручна. Любіць ездзіць за рулём, а таксама «круціць машыны». Увесь пакой у аўтазапчастках. Апошнія гады быў вегетарыянцам. Мае свой погляд амаль на ўсе падзеі. Калі ён у чымсьці ўпэўнены, пераканаць яго вельмі складана. Выбары 2020 года былі для яго першымі. Аднак у яго не было веры, што яны могуць быць справядлівымі, ён не бачыў там свайго кандыдата.
Па яе словах, Лёша адразу ж стаў разлічваць на 7 гадоў і ўжо раздаў свае невялікія пажыткі сябрам. У лістах часта піша, што нічога не адбываецца, усе дні аднолькавыя.
Спачатку ў іх камеры было толькі радыё, і ён не мог слухаць той музыкі, казаў, што выйдзе – і будзе ўвесь час слухаць тое, што яму падабаецца. Праз некаторы час меркаванне змянілася – з'явілася жаданне пабыць у цішыні і на адзіноце.
Данііл Чуль
Данііл - малады бацька, яго сыну ўжо 3 гады. Сам Данііл любіць музыку і камп'ютарныя гульні.
Жонка Данііла кажа, што ён шмат часу аддаваў дзіцяці, мог доўга з ім займацца і гуляць. Данііл вельмі спагадлівы і добры чалавек. Камп'ютары - яго страсць. Ён вырашаў розныя тэхнічныя пытанні і цікавіўся відэагульнямі, вельмі пільна сачыў за навінамі на гэтую тэму.
Данііл Чуль
Таксама Данііл вельмі любіць музыку і заўсёды цікавіўся ёю з "сярэдзіны". Жонка Данііла кажа: "Некаторыя дні мы праводзілі ў студыі гуказапісу, дзе ён і нашы агульныя знаёмыя нешта гралі. Хацеў навучыцца разбірацца ў праграме FL studio, каб потым пісаць музыку".
Андрэй Чапюк
Андрэй - анархіст і валанцёр ПЦ "Вясна". Нягледзячы на пагрозу арышту, да самага затрымання дапамагаў з перадачамі ўжо затрыманым актывістам. Андрэй вельмі добры і спагадлівы чалавек, мэтанакіраваны і руплівы. Сябры кажуць пра яго вынаходлівасць і што ён можа сабраць што заўгодна і з чаго заўгодна.
Андрэй Чапюк
Андрэя неаднаразова затрымлівалі за яго погляды, і ў зняволенні ён заўсёды падтрымліваў фізічную форму. Так, за год у СІЗА ён навучыўся адціскацца на адной руцэ. Акрамя таго, Андрэй прачытаў 55 кніг.
Аляксандр Казлянка
Анархіст "старой школы" з Брэста і член "Свабоднага прафсаюза". Раней неаднаразова затрымліваўся на пратэстных акцыях.
Даўні сябар Аляксандра Саша Нефер расказаў, што пазнаёміўся з ім яшчэ ў 2002 годзе: "З упэўненасцю магу сказаць, што група сяброў на Кавале , і ў прыватнасці Саша, стаялі ля вытокаў брэсцкага анархізму. У той час як большасць хлопцаў, з якімі мы разам пілі піўка, абмяркоўвалі музыку і кнігі, гулялі ў сокс і футбол, наіўна, але шчыра верачы ў анархізм, проста растварылася ў штодзённасці беларускага побыту, Саня, пераадольваючы субкультуру, застаўся ў руху. І ён не проста застаўся ў беларускім анархізме, але, як мне здаецца, прайшоўшы хуткую эвалюцыю, стаў яго важнай складовай часткай".
Аляксандр быў уцягнуты ў многія актыўнасці свайго роднага горада. Ён займаўся экалогіяй, удзельнічаў у ФНБ (заўв. "Ежа замест бомбаў", акцыя раздачы ежы для прыцягнення ўвагі да актуальных праблем у свеце), быў антыфашыстам. Таксама Аляксандр выпускаў зіны (заўв., малатыражны самвыдат), займаўся прафсаюзнай дзейнасцю, удзельнічаў у агульнабеларускіх акцыях, падтрымліваў сувязь з міжнародным рухам. Пры гэтым ён заставаўся простым працаўніком і ніколі не піў.
Аляксандр Казлянка
Сябар Аляксандра адзначае, што ён абсалютна неканфліктны чалавек, заўсёды падыходзіў да падобных сітуацый уважліва і імкнуўся знайсці аптымальнае рашэнне. Аляксандр меў зносіны з апазіцыйнымі палітыкамі і праваабаронцамі, але не паддаўся ўплыву ні ліберальнай, ні нацыяналістычнай рыторыкі і назаўсёды застаўся верным ідэям самаарганізацыі і прамога дзеяння.
Брэсцкі анархіст ніколі не імкнуўся стаць «лідарам». Ніколі не лез на першыя ролі. Працаваў дзеля ідэі шмат і старанна, не патрабуючы ні славы, ні прызнання. Аляксандр Казлянка піша вершы і з'яўляецца вельмі творчай асобай.
Саша Нефер падводзіць такі вынік: " Я перакананы, што засценкі толькі ўмацуюць яго волю і ідэалы. Бо Саша Казлянка належыць да ліку найбольш адданых лібертарным ідэям беларускіх рэвалюцыянераў. Ён - душа і сумленне брэсцкага анархізму".
Нягледзячы на любы магчымы зыход дыктатарскага прадстаўлення пад назвай "Беларускі суд", мы ўпэўнены, што хлопцаў не зламаюць ужо пройдзеныя цяжкасці і ўсе тыя выпрабаванні, якія яшчэ наперадзе.
Мы са свайго боку павінны зрабіць усё магчымае, каб дапамагчы смелым рэвалюцыянерам захаваць сябе. Ці застануцца гэтыя людзі ў турмах і лагерах на доўгія гады, ці выйдуць і будуць у авангардзе будаўніцтва новага лепшага свету - залежыць толькі ад нас!
Напісаць анархістам можна на адрас:
СІЗА-1, Мінск вул. Валадарскага 2, 220030
Падтрымка фігурантаў справы «Рэвалюцыйнага Дзеяння».
Сачыце за навінамі і абавязкова прыходзьце на суд падтрымаць самаахвярных і ідэйных людзей, гатовых ахвяраваць уласнай свабодай дзеля праўды.